وب‌سایت‌ها از کجا می‌دانند کجایید؟

کانال ۱: پیام اجازه (دقیق، با رضایت شما)

تنها راهی که یک وب‌سایت به موقعیت دقیق شما می‌رسد، Geolocation API مرورگر است — همان پیام «به این سایت اجازهٔ دسترسی به موقعیت شما داده شود؟». پشت آن، سیستم‌عامل سیگنال‌های GPS، Wi-Fi و دکل‌های موبایل را با هم ترکیب می‌کند (ببینید دقت GPS چطور کار می‌کند) و یک جفت مختصات به صفحه می‌دهد که معمولاً تا چند متر دقیق است. دو چیز را مردم اشتباه برآورد می‌کنند: سایت نمی‌تواند این کار را بی‌سروصدا انجام دهد — اجازه برای هر سایت جداگانه است، هر وقت بخواهید پس گرفته می‌شود و در نوار نشانی دیده می‌شود — و «هنگام استفاده» واقعاً یعنی همان؛ ردیابی در پس‌زمینه از یک زبانهٔ مرورگر چیزی نیست که این API اجازه‌اش را بدهد. همین سایت وقتی دکمهٔ یافتن موقعیت را می‌زنید دقیقاً از همین کانال استفاده می‌کند و مختصات هرگز از مرورگر شما بیرون نمی‌رود: صفحه‌های نمایش موقعیت طوری ساخته شده‌اند که موقعیت سمت کاربر نمایش داده شود، نه اینکه ثبت شود.

کانال ۲: آدرس IP شما (تقریبی، خودکار)

هر سروری که با آن ارتباط می‌گیرید آدرس IP شما را می‌بیند — ناچار است، وگرنه نمی‌تواند پاسخ را بفرستد. پایگاه‌های دادهٔ تجاری بلوک‌های IP را به مکان‌ها نسبت می‌دهند و سایت از همین راه، بدون هیچ پیام اجازه‌ای، شهر شما را حدس می‌زند. این حدس درشت و اغلب غلط است: معمولاً در حد کشور درست درمی‌آید، در حد شهر گاهی درست و گاهی نه، و هرگز در حد خانه نیست. در صفحهٔ IP من چیست ببینید آدرس IP شما چه چیزی را لو می‌دهد و برای فهمیدن سازوکارش چرا موقعیت IP این‌قدر اشتباه است را بخوانید. تنها راه تغییر آنچه این کانال نشان می‌دهد، تغییر IP ظاهری شماست — با VPN یا Tor — چون این کانال پایین‌تر از سطح تنظیمات مرورگر قرار دارد. اینکه VPN شما واقعاً شما را پنهان می‌کند یا نه، در بررسی VPN قابل آزمودن است.

کانال ۳: آنچه بارگذاری می‌کنید (عکس، فایل، پست)

گوشی‌ها به‌صورت پیش‌فرض مختصات GPS را در فراداده عکس (EXIF) جا می‌دهند. فایل اصلی را که به اشتراک بگذارید، جای گرفتن عکس را هم به اشتراک گذاشته‌اید — گاهی تا حد اینکه کدام اتاق بوده است. خبر خوب: پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی بزرگ هنگام بارگذاری EXIF را پاک می‌کنند، پس نشت رایج از راه ارسال مستقیم فایل، پیوست ایمیل، لینک ابری و آگهی خریدوفروش است. ابزار مکان عکس ما فراداده EXIF را کاملاً در مرورگر خودتان می‌خواند تا ببینید یک فایل چه چیزی را فاش می‌کند، و نسخه‌ای پاک‌شده بدون GPS به شما می‌دهد. خروجی GPX/KML برنامه‌های ورزشی هم همین‌قدر احتیاط می‌خواهد — نقشهٔ حرارتی دویدنی که از در خانهٔ شما شروع و به همان‌جا ختم می‌شود، یعنی نشانی شما.

اثر انگشت دیجیتال: خویشاوند بی‌سروصدای موقعیت

فراتر از موقعیت، سایت‌ها می‌توانند با کنار هم گذاشتن ویژگی‌هایی که مرورگرتان آزادانه لو می‌دهد — اندازهٔ صفحه، قلم‌ها، رشتهٔ GPU، منطقهٔ زمانی، فهرست زبان‌ها، ریزه‌کاری‌های ترسیم canvas — سعی کنند خود شما را در بازدیدهای مختلف بازبشناسند. هیچ ویژگی به‌تنهایی شما را شناسایی نمی‌کند؛ ترکیبشان اغلب می‌کند. منطقهٔ زمانی به‌تنهایی حتی پشت VPN هم منطقهٔ جغرافیایی شما را لو می‌دهد و یکی از همان بررسی‌هایی است که بررسی VPN ما انجام می‌دهد. بررسی حریم خصوصی مرورگر را اجرا کنید تا سطح اثر انگشت خودتان را ببینید و بفهمید WebRTC آدرس IP واقعی شما را نشت می‌دهد یا نه — دو آزمونی که بیشترین اهمیت را دارند و به‌صورت محلی در مرورگر شما انجام می‌شوند.

یک فهرست تنظیمات معقول

پنج دقیقه بهداشت دیجیتال بیشترش را پوشش می‌دهد. اجازه‌های موقعیت سایت‌ها را مرور کنید (Chrome: تنظیمات ← حریم خصوصی ← تنظیمات سایت ← موقعیت مکانی؛ Safari: تنظیمات ← وب‌سایت‌ها ← موقعیت مکانی؛ Firefox: تنظیمات ← حریم خصوصی & امنیت ← دسترسی‌ها) و سایت‌هایی را که نمی‌شناسید حذف کنید. برچسب‌زنی GPS دوربین را هم مطابق سلیقهٔ خودتان تنظیم کنید — می‌توانید روشن بگذاریدش و به‌جایش موقع هر اشتراک‌گذاری داده را پاک کنید. اگر از VPN استفاده می‌کنید، به‌جای اعتماد به سپر سبز برنامه با همان آزمون‌های نشت بالا وارسی‌اش کنید. و به‌جای وحشت، کالیبره کنید: کانال اجازه بدون رضایت شما باز نمی‌شود، کانال IP از حد شهر ریزتر نمی‌شود و کانال بارگذاری در دست خودتان است. اینکه یک وب‌سایت، دقیق و بی‌سروصدا و بدون خواست خودتان، GPS شما را ردیابی کند، اصلاً شیوهٔ کار پلتفرم وب نیست.