నిర్దేశాంక వ్యవస్థలు అంటే ఏమిటి?

అన్ని నిర్దేశాంక వ్యవస్థలూ ఒకే ప్రశ్నకు జవాబు చెబుతాయి — భూమిపై ఎక్కడ? — కానీ వేర్వేరు వాళ్ల కోసం: సాఫ్ట్‌వేర్‌కు దశాంశ డిగ్రీలు, నౌకాయాన సంప్రదాయానికి DMS, మీటరు ఖచ్చితత్వంతో గ్రిడ్ పని చేయడానికి UTM, MGRS; పంచుకోవడానికి ఏదైనా కావాలనుకునే మనుషులకు Plus Code, geohash లేదా what3words. ఒకే చోటు, ఎనిమిది సరైన పేర్లు.

అనుమతి ఆధారిత · వ్యక్తిగతం · Chrome, Safari, Firefox, Edge లో పనిచేస్తుంది

ఒకే చోటు, ఎనిమిది పేర్లు

దశాంశాలను లెక్కించండి — ప్రతి ఒక్కటీ 10× జూమ్48.86≈ 1.1 కి.మీ — ఊరు48.858≈ 110 మీ — వీధి48.8584≈ 11 మీ — భవనం48.85837≈ 1.1 మీ — గుమ్మం (GPSకి ఇది చాలు)48.858372≈ 11 సెం.మీ — ఏ ఫోన్ GPS కంటే ఎక్కువ ఖచ్చితం
దశాంశాల సంఖ్యను బట్టి ఖచ్చితత్వం — ఫోన్ నుంచి ఎనిమిది దశాంశాలు చెప్పడం ఎందుకు నాటకమో కూడా.

ఈఫిల్ టవర్‌ను తీసుకోండి. దశాంశ డిగ్రీల్లో అది 48.85837, 2.29448; డిగ్రీలు-నిమిషాలు-సెకన్లలో 48°51′30″N 2°17′40″E; UTM లో 31U 448252 5411935; MGRS లో 31UDQ4825211935; Plus Code గా 8FW4V745+VQ; geohash గా u09tunq; అదే 3 మీటర్ల చతురస్రాన్ని what3words ///prices.slippery.traps అని పిలుస్తుంది. వీటిలో ప్రతి ఒక్కటీ సరైనదే — ఇవన్నీ ఒకే బిందువుకు వేర్వేరు కోడింగ్‌లు, మిగతావి ఇబ్బందిగా అనిపించిన ఎవరో ఒకరి కోసం ప్రతి ఒక్కటీ పుట్టింది. మా నిర్దేశాంక కన్వర్టర్ వీటన్నింటి మధ్య ఒకే క్లిక్‌తో మార్చి చూపిస్తుంది.

అక్షాంశం, రేఖాంశం: దశాంశం vs DMS

అక్షాంశం భూమధ్యరేఖ నుంచి ఉత్తర–దక్షిణ దూరాన్ని కొలుస్తుంది (−90° నుంచి +90°), రేఖాంశం గ్రీన్‌విచ్ నుంచి తూర్పు–పడమర దూరాన్ని (−180° నుంచి +180°). దశాంశ డిగ్రీలు సాఫ్ట్‌వేర్‌కు, APIలకు మాతృభాష: ఒక్కో అక్షానికి ఒక్కటే సంఖ్య, క్రమబద్ధీకరించడానికీ లెక్కించడానికీ సులభం. ఖచ్చితత్వం ఒక్కో అంకెతో పెరుగుతుంది — 2 దశాంశ స్థానాలు అంటే సుమారు 1.1 కి.మీ, 4 స్థానాలు సుమారు 11 మీ, 6 స్థానాలు సుమారు 11 సెం.మీ. మీ చేతికి వచ్చిన ఏ నిర్దేశాంకాన్నైనా బేరీజు వేయడానికి ఇదే తేలిక దారి: దశాంశాలను లెక్కించండి. DMS (డిగ్రీలు, నిమిషాలు, సెకన్లు) అదే సంఖ్యను 60 ఆధారంగా రాస్తుంది; బాబిలోనియన్ ఖగోళశాస్త్రం నుంచి సముద్ర నౌకాయానం ద్వారా వచ్చిన పద్ధతి ఇది. కాగితం చార్టుల్లో, విమానయానంలో, భూమి దస్తావేజుల్లో ఇది ఇప్పటికీ నిలిచే ఉంది. DDM (డిగ్రీలు + దశాంశ నిమిషాలు) అనేది పైలట్లు, నావికులు రోజువారీగా వాడే రాజీ మార్గం.

గ్రిడ్ వ్యవస్థలు: UTM, MGRS

డిగ్రీలకు ఒక చికాకు ఉంది: ధ్రువాల వైపు వెళ్తున్న కొద్దీ ఒక డిగ్రీ రేఖాంశం కుంచించుకుపోతుంది, అందుకే దూరం లెక్కలకు త్రికోణమితి కావాలి. UTM దీన్ని సరిచేస్తుంది: భూమిని 60 నిలువు జోన్లుగా కోసి, ప్రతిదాన్నీ మీటర్లలో కొలిచే చదునైన గ్రిడ్‌గా మారుస్తుంది — 'ఈస్టింగ్', 'నార్తింగ్'. ఒక జోన్ లోపల రెండు నిర్దేశాంకాలను తీసివేస్తే నేరుగా మీటర్లు వస్తాయి; అందుకే సర్వేయర్లకు, కాగితం మ్యాప్‌లతో నడిచే యాత్రికులకు, శాస్త్రవేత్తలకు ఇది ఇష్టం. MGRS అంటే సైన్యం UTM ను తిరిగి కట్టిన రూపం: గ్రిడ్ అదే, కానీ దాని పొడవే దాని ఖచ్చితత్వాన్ని చెప్పే చిన్న స్ట్రింగ్‌గా రాస్తారు — 10 అంకెల సూచిక అంటే 1 మీ చతురస్రం, 6 అంకెలు అంటే 100 మీ చతురస్రం. సహాయక బృందాలు రేడియోలో నిర్దేశాంకాలు చెప్పుకునేటప్పుడు, తనను తానే వివరించుకునే ఈ ఖచ్చితత్వమే అసలు విషయం.

మనుషుల కోసం కోడ్‌లు: Plus Codes, geohash, what3words

కొత్త వ్యవస్థలు లెక్కల కోసం కాక, పంచుకోవడం కోసం రూపొందాయి. Plus Codes (Open Location Code, Google నుంచి, పూర్తిగా ఓపెన్) అక్షాంశ-రేఖాంశాలను V745+VQ Paris లాంటి చిన్న అక్షర-సంఖ్యల కోడ్‌గా మారుస్తాయి — వీధి చిరునామాలు లేని ప్రాంతాల కోసం తయారుచేసినవి, Google Maps నేరుగా చదవగలిగేవి. Geohash ప్రపంచాన్ని క్రమంగా చిన్నవవుతూ పోయే గడులుగా విభజిస్తుంది; స్ట్రింగ్‌కు ఒక అక్షరం చేరిన కొద్దీ ఖచ్చితత్వం పెరుగుతుంది. దగ్గరి ప్రదేశాల కోడ్‌లు ఒకే మొదటి అక్షరాలతో మొదలవుతాయి కాబట్టి, డేటాబేస్ ఇండెక్సింగ్‌కు, సమీప ప్రాంతాల వెతుకులాటకు డెవలపర్లు దీన్ని వాడతారు. what3words ప్రతి 3 మీ చతురస్రానికి మూడు సాధారణ పదాలతో పేరు పెడుతుంది — ఫోన్‌లో చెప్పడానికి అన్నింటికంటే సులభం, అయితే ఇది ఒక ప్రైవేట్ యాజమాన్య వ్యవస్థ; దాన్ని మేము నిజాయితీగా ఎలా చూస్తామో మా what3words పేజీ లో ఉంది. వీటిలో ఏదీ అక్షాంశ-రేఖాంశాల స్థానాన్ని తీసుకోదు; అవి దాని చుట్టూ ఉన్న స్నేహపూర్వక కవర్లు మాత్రమే.

మీరు ఏది వాడాలి?

సాఫ్ట్‌వేర్‌కు లేదా APIకి ఒక బిందువును పంపుతున్నారా: దశాంశ డిగ్రీలు, 5–6 దశాంశాలు. విమానయాన చార్ట్ లేదా భూమి దస్తావేజు చదువుతున్నారా: DMS. కాగితం భూరూప మ్యాప్‌తో కాలినడకన తిరుగుతూ, చేతితో దూరాలు కొలుస్తున్నారా: UTM. రేడియోలో గొంతుతో ఖచ్చితంగా సమన్వయం చేసుకుంటున్నారా: MGRS. మీ స్థానాన్ని మరొకరితో పంచుకుంటున్నారా: ఒక Plus Code లేదా కాపీ చేసిన అక్షాంశ-రేఖాంశం — రెండూ ఏ మ్యాప్ యాప్‌లోనైనా పనిచేస్తాయి. అవతలి వ్యక్తికి మిమ్మల్ని కనుగొనడం మాత్రమే కావాలంటే, నిర్దేశాంకాల జోలికే వెళ్లకుండా మీ స్థాన పేజీ నుంచి మ్యాప్ లింక్ లేదా QR కోడ్ పంపండి; అందుకున్న వ్యక్తి ఆలోచించాల్సిన అవసరమే లేని వ్యవస్థే అత్యుత్తమ నిర్దేశాంక వ్యవస్థ.

UTM అంటే ఏమిటి దశాంశ డిగ్రీలకు DMS కు తేడా

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

దశాంశ డిగ్రీలకు, DMS కు తేడా ఏమిటి?
ఒకే చోటును రాసే రెండు పద్ధతులు. దశాంశ డిగ్రీల్లో ఒక్కో అక్షానికి ఒక్కటే సంఖ్య ఉంటుంది (48.85837) — సాఫ్ట్‌వేర్, APIలు దీన్నే అర్థం చేసుకుంటాయి. DMS ప్రతి డిగ్రీని 60 నిమిషాలుగా, ప్రతి నిమిషాన్ని 60 సెకన్లుగా విభజిస్తుంది; ఇది సముద్ర చార్టుల, విమానయాన సంప్రదాయం.
ఆరు దశాంశ స్థానాల నిర్దేశాంకం ఎంత ఖచ్చితం?
సుమారు 11 సెంటీమీటర్లు. ప్రతి అదనపు అంకె ఖచ్చితత్వాన్ని పది రెట్లు పెంచుతుంది: రెండు అంకెలు సుమారు 1.1 కిలోమీటర్లు, నాలుగు అంకెలు సుమారు 11 మీటర్లు, ఆరు అంకెలు సుమారు 11 సెంటీమీటర్లు. ఫోన్ GPS అరుదుగా 3–5 మీటర్ల కంటే మెరుగ్గా ఉంటుంది, కాబట్టి అంతకు మించిన అంకెలు వృథా.
UTM లేదా MGRS ఎప్పుడు అవసరం?
డిగ్రీల్లో కాక మీటర్లలో పని చేయాల్సి వచ్చినప్పుడు. UTM ప్రతి జోన్‌పై చదునైన గ్రిడ్ పరుస్తుంది, కాబట్టి రెండు విలువల తేడాయే నేరుగా దూరం అవుతుంది. MGRS అదే గ్రిడ్‌ను, పొడవే ఖచ్చితత్వాన్ని చెప్పే చిన్న స్ట్రింగ్‌గా కుదిస్తుంది — రేడియోలో ఇదే ఉపయోగపడుతుంది.

ఆంగ్లంలో చూడండి: Coordinate Systems, Explained · తెలుగు