ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ
ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਇੱਕੋ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ — ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿੱਥੇ? — ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਲਈ: ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਲਈ ਦਸ਼ਮਲਵ ਡਿਗਰੀ, ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਰੀਤ ਲਈ DMS, ਮੀਟਰ-ਪੱਧਰ ਦੇ ਗਰਿੱਡ ਕੰਮ ਲਈ UTM/MGRS, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਕੁਝ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਲਈ Plus Code, geohash ਜਾਂ what3words। ਇੱਕੋ ਥਾਂ, ਅੱਠ ਸਹੀ ਨਾਂ।
ਇਜਾਜ਼ਤ ਆਧਾਰਿਤ · ਨਿੱਜੀ · Chrome, Safari, Firefox, Edge 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਇੱਕੋ ਥਾਂ, ਅੱਠ ਨਾਂ
ਆਈਫ਼ਲ ਟਾਵਰ ਨੂੰ ਹੀ ਲੈ ਲਓ। ਦਸ਼ਮਲਵ ਡਿਗਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ 48.85837, 2.29448 ਹੈ; ਡਿਗਰੀ-ਮਿੰਟ-ਸਕਿੰਟ ਵਿੱਚ 48°51′30″N 2°17′40″E; UTM ਵਿੱਚ 31U 448252 5411935; MGRS ਵਿੱਚ 31UDQ4825211935; Plus Code ਵਜੋਂ 8FW4V745+VQ; geohash ਵਜੋਂ u09tunq; ਅਤੇ what3words ਉਸੇ 3 ਮੀਟਰ ਵਾਲੇ ਵਰਗ ਨੂੰ ///prices.slippery.traps ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸਹੀ ਹਨ — ਇਹ ਇੱਕੋ ਬਿੰਦੂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਇਸ ਲਈ ਬਣਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਔਖੇ ਲੱਗੇ। ਸਾਡਾ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਕਨਵਰਟਰ ਇੱਕੋ ਕਲਿੱਕ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਤੇ ਰੇਖਾਂਸ਼: ਦਸ਼ਮਲਵ ਬਨਾਮ DMS
ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਉੱਤਰ–ਦੱਖਣ ਮਾਪਦਾ ਹੈ (−90° ਤੋਂ +90°), ਰੇਖਾਂਸ਼ ਗ੍ਰੀਨਵਿਚ ਤੋਂ ਪੂਰਬ–ਪੱਛਮ (−180° ਤੋਂ +180°)। ਦਸ਼ਮਲਵ ਡਿਗਰੀ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਤੇ API ਦੀ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਹੈ: ਹਰ ਧੁਰੇ ਲਈ ਇੱਕੋ ਨੰਬਰ, ਛਾਂਟਣਾ ਤੇ ਹਿਸਾਬ ਲਾਉਣਾ ਸੌਖਾ। ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਅੰਕ ਕਰਕੇ ਵਧਦੀ ਹੈ — 2 ਦਸ਼ਮਲਵ ਅੰਕ ~1.1 ਕਿਮੀ, 4 ਅੰਕ ~11 ਮੀ, 6 ਅੰਕ ~11 ਸੈਮੀ। ਹੱਥ ਆਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਦਾ ਇਹੀ ਛੇਤੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ: ਦਸ਼ਮਲਵ ਅੰਕ ਗਿਣ ਲਓ। DMS (ਡਿਗਰੀ, ਮਿੰਟ, ਸਕਿੰਟ) ਉਹੀ ਨੰਬਰ ਹੈ, ਪਰ ਆਧਾਰ-60 ਵਿੱਚ — ਬੇਬੀਲੋਨੀ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਆਇਆ ਹੋਇਆ; ਇਹ ਕਾਗਜ਼ੀ ਚਾਰਟਾਂ, ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ। DDM (ਡਿਗਰੀ + ਦਸ਼ਮਲਵ ਮਿੰਟ) ਉਹ ਵਿਚਲਾ ਰਾਹ ਹੈ ਜੋ ਪਾਇਲਟ ਤੇ ਮਲਾਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਗਰਿੱਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ: UTM ਤੇ MGRS
ਡਿਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਿਝ ਹੈ: ਧਰੁਵਾਂ ਵੱਲ ਵਧਦਿਆਂ ਰੇਖਾਂਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਡਿਗਰੀ ਸੁੰਗੜਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੋ ਦੂਰੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਲਈ ਤਿਕੋਣਮਿਤੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। UTM ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਇੰਝ ਕੱਢਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਨੂੰ 60 ਖੜ੍ਹੇ ਜ਼ੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਮੀਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪੇ ਸਮਤਲ ਗਰਿੱਡ ਉੱਤੇ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ — 'easting' ਤੇ 'northing'। ਇੱਕੋ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੋ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਘਟਾ ਲਓ ਤਾਂ ਸਿੱਧੇ ਮੀਟਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸੇ ਲਈ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਾਗਜ਼ੀ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਪੈਦਲ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। MGRS ਫ਼ੌਜ ਵੱਲੋਂ UTM ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓਂ ਲਿਖਣ ਦਾ ਢੰਗ ਹੈ: ਉਹੀ ਗਰਿੱਡ, ਪਰ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਲੜੀ ਵਜੋਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੱਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ — 10 ਅੰਕਾਂ ਵਾਲਾ ਹਵਾਲਾ 1 ਮੀ ਦਾ ਵਰਗ ਹੈ, 6 ਅੰਕ 100 ਮੀ ਦਾ। ਜਦੋਂ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਰੇਡੀਓ ਉੱਤੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੱਸ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇਹੀ ਖ਼ੂਬੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ।
ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੋਡ: Plus Code, geohash, what3words
ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਗਣਿਤ ਨਾਲੋਂ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। Plus Code (Open Location Code, Google ਵੱਲੋਂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਾ) ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼-ਰੇਖਾਂਸ਼ ਨੂੰ V745+VQ Paris ਵਰਗੀ ਛੋਟੀ ਅੱਖਰ-ਅੰਕ ਲੜੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗਲੀ ਦੇ ਪਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤੇ Google Maps ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। Geohash ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਖ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵਾਧੂ ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਨੇੜਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅੱਖਰ ਸਾਂਝੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਡਿਵੈਲਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਡਾਟਾਬੇਸ ਇੰਡੈਕਸਿੰਗ ਤੇ ਨੇੜਤਾ ਖੋਜ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। what3words ਹਰ 3 ਮੀ ਦੇ ਵਰਗ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਆਮ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਨਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਬੋਲ ਕੇ ਦੱਸਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਮਲਕੀਅਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਡਾ what3words ਪੰਨਾ ਵੇਖੋ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼-ਰੇਖਾਂਸ਼ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਲਪੇਟੇ ਵੱਧ ਦੋਸਤਾਨਾ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ ਹਨ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਜਾਂ API ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਿੰਦੂ ਭੇਜਣਾ ਹੈ: ਦਸ਼ਮਲਵ ਡਿਗਰੀ, 5–6 ਦਸ਼ਮਲਵ ਅੰਕ। ਹਵਾਈ ਚਾਰਟ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰੀ ਪੜ੍ਹਨੀ ਹੈ: DMS। ਕਾਗਜ਼ੀ ਟੌਪੋ ਨਕਸ਼ੇ ਨਾਲ ਪੈਦਲ ਤੁਰਨਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਹੱਥੀਂ ਦੂਰੀਆਂ ਮਾਪਣੀਆਂ ਹਨ: UTM। ਰੇਡੀਓ ਉੱਤੇ ਬੋਲ ਕੇ ਸਹੀ-ਸਹੀ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਨਾ ਹੈ: MGRS। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨੀ ਹੈ: Plus Code ਜਾਂ ਕਾਪੀ ਕੀਤਾ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼-ਰੇਖਾਂਸ਼ — ਦੋਵੇਂ ਹਰ ਨਕਸ਼ਾ ਐਪ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਜੇ ਦੂਜੇ ਬੰਦੇ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਭਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਰਹਿਣ ਦਿਓ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਪੰਨੇ ਤੋਂ ਨਕਸ਼ੇ ਦਾ ਲਿੰਕ ਜਾਂ QR ਕੋਡ ਭੇਜ ਦਿਓ; ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੋਚਣਾ ਹੀ ਨਾ ਪਵੇ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਦਸ਼ਮਲਵ ਡਿਗਰੀ ਤੇ DMS ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ?
UTM ਤੇ MGRS ਕੀ ਹਨ?
ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਫਾਰਮੈਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ?
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖੋ: Coordinate Systems, Explained · ਪੰਜਾਬੀ